วิธีสังเกตว่า Chiller เริ่มกินไฟผิดปกติ

สัญญาณเบื้องต้นที่พบบ่อย ได้แก่

• ค่าไฟฟ้าเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง
• ค่า kWh เพิ่ม แต่ปริมาณการผลิตเท่าเดิม
• ค่า SEC สูงขึ้น
• ค่า kW/RT สูงขึ้น
• Compressor ทำงานนานขึ้น
• Cooling Tower ทำงานหนักขึ้น
• Chiller มีการ Start/Stop บ่อย
• ระบบไม่สามารถรักษาอุณหภูมิได้ดีเหมือนเดิม

หากพบอาการเหล่านี้ ควรเริ่มวิเคราะห์ข้อมูลเชิงลึกทันที

1. ตรวจสอบค่า kW/RT

นี่คือ KPI สำคัญที่สุดของระบบ Chiller

kW/RT คือพลังงานไฟฟ้าที่ใช้ในการผลิตความเย็น 1 Refrigeration Ton

ยิ่งค่านี้ต่ำ ยิ่งมีประสิทธิภาพสูง

ตัวอย่าง

Chiller A

• Cooling Load = 500 RT
• Power = 300 kW

kW/RT = 0.60

หากอีก 6 เดือนต่อมา

• Cooling Load = 500 RT
• Power = 350 kW

kW/RT = 0.70

แสดงว่าระบบสูญเสียประสิทธิภาพไปประมาณ 16.7%

แม้ผู้ใช้งานอาจไม่รู้สึกถึงความแตกต่างเลย

2. ตรวจสอบค่า SEC ของระบบ

หลายโรงงานนิยมใช้

SEC (Specific Energy Consumption)

เป็น KPI หลัก

ตัวอย่างเช่น

SEC = kWh / RT

หรือ

SEC = kWh / ตันผลิต

การติดตาม SEC ต่อเนื่องช่วยให้เห็นแนวโน้มประสิทธิภาพได้ชัดกว่าการดูค่าไฟเพียงอย่างเดียว

3. ตรวจสอบอุณหภูมิน้ำเย็น (Chilled Water)

ค่าที่ควรติดตาม ได้แก่

• Chilled Water Supply Temperature
• Chilled Water Return Temperature
• ΔT (Delta T)

หาก ΔT ต่ำกว่าปกติ

หมายความว่าระบบถ่ายเทความร้อนได้ไม่ดี

ส่งผลให้ Pump และ Chiller ต้องทำงานหนักขึ้น

4. ตรวจสอบ Flow Rate

ในหลายโรงงาน

Flow Meter เป็นอุปกรณ์ที่ถูกมองข้าม

แต่จริง ๆ แล้ว Flow Rate เป็นตัวแปรสำคัญในการคำนวณ Cooling Load

หาก Flow ต่ำเกินไป

Chiller จะทำงานไม่มีประสิทธิภาพ

หาก Flow สูงเกินไป

Pump จะใช้พลังงานเพิ่มขึ้นโดยไม่จำเป็น

5. ตรวจสอบ Condenser และ Cooling Tower

หนึ่งในสาเหตุยอดนิยมที่ทำให้ Chiller กินไฟมากขึ้น คือ

Condenser สกปรก

หรือ

Cooling Tower มีประสิทธิภาพลดลง

เมื่อการระบายความร้อนแย่ลง

Compressor จะต้องสร้างแรงดันสูงขึ้น

ส่งผลให้ใช้พลังงานมากขึ้นทันที

Physics Behind the Problem

ทำไม Condenser สกปรกถึงทำให้กินไฟ?

เมื่อการถ่ายเทความร้อนลดลง

Condensing Temperature จะสูงขึ้น

Compressor ต้องสร้างแรงดันมากขึ้น

กำลังไฟฟ้าที่ใช้จึงเพิ่มขึ้น

แม้ Cooling Load จะเท่าเดิม

นี่คือเหตุผลที่การล้าง Condenser สามารถลดพลังงานได้อย่างมีนัยสำคัญในบางระบบ

6. ตรวจสอบ Compressor Efficiency

Compressor คือหัวใจหลักของ Chiller

หากเกิด

• Wear & Tear
• Valve Leakage
• Oil Problem
• Refrigerant Problem

ประสิทธิภาพจะลดลงทันที

แต่หลายครั้งอาการเหล่านี้ไม่สามารถมองเห็นได้จากภายนอก

จึงจำเป็นต้องวิเคราะห์จากข้อมูลพลังงานและประสิทธิภาพร่วมกัน

7. ตรวจสอบ Refrigerant

Refrigerant รั่ว

ถือเป็นอีกหนึ่งสาเหตุยอดนิยม

ผลกระทบคือ

• Cooling Capacity ลดลง
• Compressor ทำงานหนักขึ้น
• kW/RT สูงขึ้น

แม้การรั่วเพียงเล็กน้อยก็สามารถส่งผลต่อประสิทธิภาพได้

8. ตรวจสอบ Pump และ Motor

หลายครั้งปัญหาไม่ได้อยู่ที่ Chiller

แต่อยู่ที่

• Chilled Water Pump
• Condenser Water Pump
• Motor

ซึ่งอาจมี

• Bearing เสื่อม
• Alignment ผิด
• VFD ตั้งค่าผิด
• Impeller สึกหรอ

ส่งผลให้ใช้พลังงานเพิ่มขึ้น

9. ตรวจสอบ Power Quality

ประเด็นนี้ถูกมองข้ามบ่อยที่สุด

โดยเฉพาะในโรงงานที่มี

• Inverter
• VFD
• Harmonic
• THD สูง

ค่าคุณภาพไฟฟ้าที่ควรตรวจสอบ ได้แก่

• THDv
• THDi
• Voltage Imbalance
• Current Imbalance
• Power Factor

แม้ Chiller จะปกติ

แต่หากระบบไฟฟ้ามี Distortion สูง

ประสิทธิภาพโดยรวมอาจลดลงได้

10. ตรวจสอบข้อมูลจริงด้วย IoT และ Monitoring

ปัจจุบันการวิเคราะห์ Chiller จากบิลค่าไฟเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอ

ข้อมูลที่ควรเก็บอย่างต่อเนื่อง ได้แก่

• kW
• kWh
• RT
• Flow
• Supply Temperature
• Return Temperature
• THD
• PF
• Voltage
• Current

ข้อมูลเหล่านี้จะช่วยให้สามารถสร้าง Baseline และตรวจจับความผิดปกติได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น

Chiller ที่กินไฟผิดปกติ ไม่ได้หมายความว่า Chiller เสียเสมอไป

ในหลายกรณีสาเหตุอาจมาจาก

• Condenser สกปรก
• Flow ผิดปกติ
• Refrigerant รั่ว
• Compressor เสื่อม
• Cooling Tower ไม่มีประสิทธิภาพ
• Pump ใช้พลังงานเกินจำเป็น
• Power Quality มีปัญหา

การวิเคราะห์จากข้อมูลจริง เช่น kW/RT, SEC, Flow และ Temperature จะช่วยให้สามารถระบุสาเหตุได้แม่นยำกว่าการคาดเดา

และช่วยลดค่าใช้จ่ายด้านพลังงานได้อย่างมีประสิทธิภาพในระยะยาว

เกี่ยวกับผู้เขียน

บทความโดย
ทีมวิศวกรพลังงาน Pains Power

ผู้เชี่ยวชาญด้าน:

• Power Quality
• ระบบไฟฟ้าโรงงาน
• Energy Saving
• Solar Engineering
• Industrial Energy Management

Reviewed by:
Sarayuth Sornprapha
Energy Saving Specialist

Internal Link

• THD คืออะไร? สำคัญอย่างไรกับระบบไฟฟ้าโรงงาน
• Harmonic คืออะไร? ภัยเงียบที่ทำให้โรงงานเสียค่าไฟโดยไม่รู้ตัว
• Power Quality คืออะไร?
• ค่าไฟโรงงานเพิ่มขึ้น ทั้งที่กำลังการผลิตเท่าเดิม เกิดจากอะไร?
• หม้อแปลงร้อนผิดปกติ ทั้งที่โหลดไม่เต็มเกิดจากอะไร?
• ทำไมเบรกเกอร์ถึงทริป ทั้งที่โหลดไม่เกิน?

FAQ | คำถามที่พบบ่อย

ค่า kW/RT เท่าไรถือว่าดี?

ขึ้นอยู่กับประเภท Chiller และอายุการใช้งาน แต่โดยทั่วไป Chiller ประสิทธิภาพสูงมักมีค่า kW/RT ต่ำกว่า 0.7

ทำไม Chiller ยังเย็นปกติ แต่ค่าไฟสูงขึ้น?

เพราะระบบยังสามารถผลิตความเย็นได้ แต่ต้องใช้พลังงานมากขึ้นในการผลิตความเย็นเท่าเดิม

จำเป็นต้องติด Flow Meter หรือไม่?

หากต้องการวิเคราะห์ประสิทธิภาพ Chiller อย่างแม่นยำ Flow Meter ถือเป็นอุปกรณ์สำคัญมาก

Power Quality มีผลต่อ Chiller หรือไม่?

มี โดยเฉพาะกรณีที่ระบบมี THD สูง Voltage Imbalance หรือปัญหาด้านคุณภาพไฟฟ้าอื่น ๆ

📞 ติดต่อเพื่อวิเคราะห์หน้างานฟรี

หากคุณต้องการลดค่าไฟโรงงานอย่างเป็นระบบ
ทีมงานพร้อมเข้าไปวิเคราะห์หน้างาน พร้อมรายงานผลประหยัดแบบมืออาชีพ

📱 Line ID : @845lapno
☎️ Tel : 085 946 6199 / 090 973 3192